As compañías do principal índice bolsista do estado tiveron un semestre frouxo en beneficios pero subíronse con forza os soldos da dirección.
 
Hai menos dun mes, o Consello Empresarial para a Competitividade, un ente creado en febreiro pasado por 17 das maiores empresas do estado co obxectivo declarado de "promover propostas" e "fortalecer a confianza en España", propoñía "a vinculación dos salarios aos incrementos de produtividade e aos resultados empresariais" como unha das vías para saír da crise. Os xestores das compañías do Ibex 35 (principal índice bolsista), moitas das cales forman parte dese lobby, non se están a aplicar esa receita, a teor das súas contas semestrais. Entre xaneiro e xuño, os seus Consellos de Administración repartíronse 110,8 millóns de euros, un 11,6% máis, malia que as empresas reduciron o seu beneficio un 10,5%, ata 16.246 millóns.
 
O cómputo baséase nos datos de 24 compañías do Ibex. Falta algunha moi importante, como Inditex (que ten un exercicio fiscal diferente), Arcelormittal (con sede en Luxemburgo) e outras máis pequenas que aínda non presentaron contas. Tampouco está Mapfre, que non achega os mesmos datos que o resto, o que impide a comparación. E de aquí a decembro pode haber sorpresas, como o bono de 55 millóns que o grupo de reservas turísticas Amadeus pagou na segunda metade de 2010 aos seus altos directivos para premialos por saír á bolsa. Son, polo tanto, cifras provisionais, pero que indican que a austeridade salarial para os xestores do Ibex durou máis ben pouco: en concreto, un ano.
 
Dende 2008, os beneficios caeron o dobre que o soldo dos vogais
 
En 2010, por estas mesmas datas, os conselleiros do Ibex comunicaron un descenso do 31,7% na súa retribución, sen precedentes ata entón, e moi superior á caída do beneficio desas mesmas empresas (4,8%). Non obstante, dende o primeiro semestre de 2008, o último ano de vacas gordas en canto a ganancias empresariais, os soldos dos xestores caeron un 17,6% e os beneficios das empresas, o dobre (33,4%).
 
Na primeira metade deste ano, as subas de soldo beneficiaron tamén á segunda liña xestora, a alta dirección. En conxunto, cobraron 150,5 millóns, un 12,7% máis. É previsible un descenso ao peche deste ano, polo efecto dos bonus de Amadeus. Como as empresas só detallan nas súas memorias anuais cantos altos directivos teñen, non é posible calcular a media este semestre. Este é o dato que mellor ilustra a brecha salarial nas compañías, xa que na alta dirección existe maior homoxeneidade retributiva que no Consello, onde hai enormes diferenzas.
 
Pero o dato está aí: o soldo medio dos empregados, calculado en función do persoal total e dos custos de persoal (que inclúen conselleiros e altos directivos), apenas creceu un 1,3% no semestre. Sitúase en 21.184 euros por seis meses de traballo, fronte aos 321.206 percibidos, de media, por un conselleiro do Ibex nese período (un 7,2% máis). Neste primeiro semestre, o IPC aumentou, de media, un 3,5%. Os gastos de persoal das compañías creceron un 4,5% e o persoal medio, un 3,6%, ata superar o millón de empregados. O número de conselleiros, pola súa banda, aumentou un 3,1%.
 
Repsol e Telecinco teñen as maiores subas da retribución
 
Entre as 24 empresas analizadas, catorce subiron o soldo aos seus conselleiros, que son os responsables da política de retribucións da cúpula. O resto baixoullo ou incrementouno lixeiramente. Na alta dirección, o balance é parecido: hai subas de soldo en quince casos. En canto ao beneficio, só aumenta de forma significativa en nove empresas.
 
A suba de soldo máis relevante corresponde a Repsol, que duplicou de sobra a retribución do Consello, ata 10,4 millóns, malia que o beneficio da petroleira se estancou neste semestre.
 
O motivo é unha "gratificación puntual" para o seu comité executivo, asociada aos resultados de 2010 (cando o grupo triplicou os seus beneficios), e a un plan plurianual de incentivos. A alta dirección de Repsol tamén é a que maior incremento de soldo recibe de todo o Ibex: pasou de cobrar 5,3 millóns a recibir 11,6 millóns por outro bonus. En 2009, Repsol foi a primeira grande empresa do estado español que conxelou, para "dar exemplo", os soldos da súa cúpula ante a crise. Pero, xa en febreiro pasado, o seu presidente, Antoni Brufau, argumentou que a compañía "é global, non só española", cando se lle preguntou se mantería esa política de austeridade salarial durante este exercicio.
 
Galán é o único que analiza as súas ganancias de 7,9 millóns
 
Gas Natural, participada pola petroleira, tamén destaca polo incremento dos soldos do consello (30%) e da alta dirección (26,7%), aínda que o beneficio caeu un 3,6% no semestre, polo pagamento de senllos bonus ligados á compra de Unión Fenosa.
 
Non obstante, a gasista logrou case manter as súas ganancias, algo que non pode dicirse nin de Telecinco nin de Santander, que reduciron os seus beneficios en torno a un 21%. O consello de Telecinco subiuse o soldo un 48,1% (o segundo maior aumento) e o do banco, un 25,4%.
 
De entre as maiores subas de soldo, Iberdrola é unha das poucas excepcións nesa asimetría entre resultados e retribucións: o Consello cobrou un 33,2% máis e os beneficios aumentaron, aínda que moito menos (un 6,6%). O presidente da eléctrica, Ignacio Sánchez Galán, é un dos poucos que analiza os seus emolumentos no primeiro semestre (a final de ano, será obrigatorio pola Lei de Economía Sostible). Ata xuño, Galán cobrou, por todos os conceptos, 7,4 millóns, incluíndo un bonus de 500.000 accións valorado nuns 2,9 millóns.

Artigos diario Público