O custo laboral para as empresas do Estado español está por debaixo da media europea. Representa menos da metade do que se paga aos traballadores do Reino Unido, Países Baixos e Alemaña, segundo un recente estudo de Adecco e IESE. O problema do Estado, subliña o grupo de consultoría, non serían tanto os custos laborais coma unha produtividade estancada durante unha década, incrementada coa situación de crise pola masiva destrución de emprego.
 
No groso dos países da UE, a excepción en parte de Alemaña, as nóminas constrúense con referencia ao IPC. Certamente, o caso alemán, exportador da idea de ligar salarios e produtividade, representa un punto de inflexión, porque os traballadores participan nos consellos de administración das grandes empresas.
 
No Estado, os expertos cren que ligar os soldos a índices de produtividade sectoriais ou do conxunto da economía supoñería grandes desigualdades entre empregados, e remataría por lastrar a competitividade.
 
O modelo alemán preséntase como un manual de boas prácticas, que esixiría modificacións na, moitas veces, opaca estrutura empresarial do Estado, isto seguro que nunca se abordará.