Todas as empresas que cotizan no índice selectivo teñen vinculación patrimonial con empresas domiciliadas en paraísos fiscais, directamente ou a través dos seus donos máis importantes, sinala o informe correspondente ao ano 2009, que describe ademais algunhas técnicas utilizadas polas compañías para eludir o pago de impostos.

O documento sinala que as empresas do Ibex con maior número de sociedades domiciliadas en paraísos fiscais son Repsol YPF, Banco Santander, BBVA, Ferrovial, Gas Natural, Abengoa, Abertis, Inditex, Banco Sabadell e Telefónica.

Os paraísos fiscais máis utilizados polas empresas do Ibex-35 son Países Baixos (63), Delaware (EEUU) (41), Luxemburgo (26), Illas Caimán (25), Suíza (22), Porto Rico (14), Panamá (13), Xersei (12).

As sociedades domiciliadas en paraísos fiscais con actividades que parecen non ser operativas pertencentes a empresas do Ibex suman 272, en 27 países, engade o informe que enumera as actividades máis habituais de empresas en paraísos fiscais, como son sociedades de carteira, financeiras, tenencia de accións, banca, servizos financeiros, instrumental financeira, reaseguros, xestora de fondos de investimento, xestoras de dereitos de marcas e franquías, centrais de compra, entre outras.

Tamén se atoparon sociedades cuxa descrición de actividade é operativa, pero referida a operacións en terceiros países, por exemplo: empresa de xestión de autoestradas de Toronto, domiciliada en Holanda; compra venda de fuel domiciliada no estado norteamericano de Delaware; exploración e produción de hidrocarburos de Ecuador domiciliada en Illas Caimán; central de compras téxtiles domiciliada en Suíza.

Bonecas rusas

O informe sérvese da imaxe das bonecas rusas para describir algunhas das técnicas utilizadas para eludir o pago de impostos. Así, a empresa de servizos Abertis explota en Bolivia tres aeroportos en réxime de concesión a través da súa filial TBI. O informe sinala que, entre a compañía concesionaria e a sociedade cabeceira do grupo, figuran oito sociedades intermedias.

As oito filiais creadas por Abertis forman unha cadea de propiedade na que cada sociedade posúe o 90 por cento da anterior, asegura o documento. Así, a boneca máis pequena é a que xera a actividade, e denomínase ‘Servizos de Aeroportos Bolivianos, S.A’. A continuación figuran catro empresas domiciliadas na mesma dirección de Delaware, un estado norteamericano coñecido polas súas vantaxes fiscais, que lle valeron a denominación de paraíso fiscal. Cada unha desas empresas posúe o 90 por cento da empresa anterior. Logo figuran outras catro sociedades domiciliadas en Londres e para rematar Abertis, a matriosca, conclúe, que destaca incongruencias no custo de participación de cada unha destas compañías.

O camarote dos Marx está en Delaware

Algunhas das empresas do Ibex informan, non só da cidade onde as súas participadas teñen o domicilio social, senón tamén da dirección exacta. Así, púidose comprobar que a inmensa maioría das que achegan esta dirección postal, están domiciliadas en tan só dúas direccións, situadas no estado norteamericano de Delaware, un coñecido paraíso fiscal.

Neste domicilio de Delaware, un edificio dunha planta, están rexistradas 6.500 empresas, engade o informe, que cita un artigo do ‘New York Estafes’. Aínda máis, dous terzos das empresas da listaxe de empresas ‘Forbes 500’ –as máis importantes do mundo- teñen domiciliada algunha empresa neste lugar. Entre elas figuran Ford, American Airlines, Xeral Motors, Coca-Cola e Kentucky Fried Chicken, engade.

Corporation Trust Company é a empresa que xestiona este local en Delaware, onde as grandes multinacionais comparten gastos de local e de secretarias, aínda que parece que a inmensa maioría dos casos non necesitan a ninguén fisicamente desprazado para xestionar o movemento de fondos, explica o informe.

Portelo para franquías

Doutra banda, o informe describe un dos modelos máis exitosos de crecemento das empresas multinacionais como son as franquías. Neste negocio de produtos de gran consumo, a empresa cede o uso da súa marca, así como os produtos e servizos derivados. Todo iso a cambio dun canon relacionado coas vendas realizadas polo franquiciado, con condicións variables dependendo do caso.

No estudo realizado das empresas do Ibex, Inditex é un exemplo deste modelo de negocio. A téxtil española conta con 624 tendas franquiciadas en todo o mundo, o que supón un 14 por cento das súas vendas mundiais.

Pois ben, para xestionar o cobro do canon das franquías, Inditex creou a sociedade ITX Merken, B.V., domiciliada en Holanda, onde goza dunhas condicións fiscais moi vantaxosas.

Fágoo aquí, cóbroo alá

Outras prácticas detectadas a partir da información recompilada polas propias empresas refírense a que a actividade da sociedade, ou ata a súa denominación social permite deducir que non existe ningunha relación operativa entre o lugar onde está domiciliada a sociedade (nun paraíso fiscal neste caso) e o seu obxecto social. Estas situacións poderían buscar tanto beneficios fiscais, como unha limitación de responsabilidades legais derivadas das súas operacións”, conclúe o informe.

Nesta liña, Abertis ten a sociedade ‘SFB Fueling (US)’ con domicilio en Delaware dedicada a cómpraa venda de fuel. Mentres que ACS dispón de diversas sociedades, todas elas con domicilio en Delaware, para a produción de enerxía. Pola súa banda, Ferrovial  creou dúas sociedades con domicilio en Holanda, que se dedican á xestión de autoestradas do Algarve en Portugal e Toronto en Canadá.

Doutro lado, Gas Natural posúe as sociedades de carteira ‘Unión Fenosa Distribución Colombia, B.V.’ e ‘Unión Fenosa México, B.V.’, domiciliadas en Holanda. Pola súa banda, Grifols mantén as sociedades ‘Biomat USA, Inc.’, ‘PlasmaCare, Inc.’ e ‘Plasma Collection Centers, Inc.’, todas elas domiciliadas en Delaware na mesma dirección, onde comparte oficinas con outras 6.497 empresas e onde se dedican a biociencia, biotecnoloxía e diagnóstico.

Pola súa banda, Inditex posúe a sociedade ‘ITX Trading, S.A.’ con domicilio en Suíza e que figura como a central de compras non asiáticas do grupo, mentres que a central de compras asiáticas está noutro paraíso fiscal, Hong Kong.

Doutra banda, Repsol creou as sociedades de carteira ‘Repsol Exploración Venezuela, B.V.’ e ‘Repsol YPF Perú, B.V.’, con domicilio en Holanda. Ademais, a sociedade ‘Repsol Exploración Liberia, B.V.’, tamén con domicilio en Holanda dedícase á exploración e produción de hidrocarburos. Tamén as sociedades ‘YPF Ecuador Inc.’ e ‘YPF Güiana, Ltd. Illas Cayman YPF International, S.A.’ ambas con domicilio en Illas Caimán, dedícanse á exploración e produción de hidrocarburos.

Entre tanto, Telefónica posúe a sociedade holding ‘Latin American Cellular Holdings, B.V.’, con domicilio en Holanda; mentres que a sociedade ‘Brasilcel, N.V.’ é unha joint venture –unión de empresas- e sociedade holding de servizos de comunicacións móbil ten tamén domicilio en Holanda, do mesmo xeito que ‘Telefonica China, B.V.’, sociedade holding da compañía española de comunicacións, tamén con domicilio en Holanda.