• Número 380
  • 05 de febreiro de 2018

Sentenza - Andalucía

O TS abre a porta á «funcionarización» de miles de traballadores da Xunta

Dita que a relación laboral de interinos será indefinida se ocupa unha praza sen adxudicar tres anos

Tres sentencias xudiciais que poden cambiar o destino de miles de traballadores interinos do sector público en toda España: unha do Tribunal Supremo, que senta doutrina, e dúas firmes do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG). Todas van encamiñadas a pór fin á particular política de contratación que seguen as administracións, máis aló das substitucións temporais por incapacidade ou excedencias. En Andalucía, esta reivindicación foi elevada aos tribunais en 2014 por dous médicos gaditanos do Servizo Andaluz de Saúde (SAS). Un fallo favorable en primeira instancia espoleou a centenares de profesionais sanitarios a elevar os seus casos, constituíndose como Asociación de Eventuais do SAS (Aesas). Estarían afectados máis de 8.500 empregados estruturais, é dicir, que ocupan un posto básico para o funcionamento dos centros médicos sen que a praza saíse a concurso para a súa cobertura definitiva.

Galicia adiantouse e a Sala do Social do Alto Tribunal ditaminou en dúas sentenzas que a contratación de dez celadoras de forma eventual desde 2009 non respondía a unha cobertura extraordinaria de prazas «senón que se trataba de ocultar, por esa vía fraudulenta, unha contratación indefinida de persoal». Unha situación calcada á que se produce no SAS e que podería abrir unha vía para a reclamación dos dereitos laborais deses profesionais. Da mesma forma, podería afectar os docentes que manteñen unha relación de interinidade coa Xunta. Máis de seiscentos suman polo menos un trienio traballando en centros públicos, segundo a relación feita pública pola Consellería no Portal de Transparencia. Entre eles, cóntanse casos excepcionais de persoal que suma ata oito trienios, 24 anos durante os que se lles manteñen contratos temporais.

O Supremo determina que «en aplicación do artigo 70.1 da Lei 7/2007 do Estatuto Básico do Empregado Público e o artigo 4.2.b) do RD 2720/1998 que a relación laboral do traballador interino por vacante devén indefinida cando se supera o límite temporal máximo de tres anos para a súa cobertura desde que a mesma quedou deserta». «A lei é moi clara nese sentido: teñen que sacarse as prazas a concurso e cubrirse», explica Fabián Valero, director de Zeres Avogados e avogado que gañou ambos os casos á Xunta. «É unha praza que xa existe, polo que non require trámite administrativo. Debería ir na oferta de emprego público (OPE) do ano seguinte», insiste. De non ser así, a persoa que a ocupe nese momento, podería reclamala xudicialmente, sempre que acumule polo menos dous anos de interinidade e ese posto se manteña sen destinatario fixo durante outros tres ao non convocarse oposicións nin concurso de traslados para a súa cobertura.

Valero insiste na importancia dos fallos para acabar coa «fraude» nas contratacións públicas. «É a primeira sentenza dun tribunal superior que estende o concepto de fraude no ámbito laboral a persoal cun vínculo funcionarial ou semifuncionarial como os estatutarios. Incluiría a quen formalizasen contratos para cubrir vacantes non creadas ou que acumule contratos para cubrir sempre o mesmo posto», sinala.

O TSXG di na súa sentenza que «habería de entenderse que se realizou en fraude de lei e, por tanto, de forma irregular» sempre que a un traballador se lle contratase durante máis de doce meses nun período de dous anos e non se explica o motivo da temporalidade –ou se demostra que a praza é de carácter estrutural–. As dez celadoras traballaran entre febreiro de 2009 e xuño de 2015 para o servizo de saúde galego, o Sergas. Foron despedidas e ao día seguinte contratadas de novo por «acumulación de tarefas». O Tribunal entende que o vínculo era estable e polo tanto o cesamento só podería producirse se o posto que ocupaban fose cuberto en propiedade ou amortizado, segundo o seu letrado.

«Non hai peor empregador que a Administración pública», critica o avogado ao lembrar a nefasta política laboral das administracións chegando, no caso da Xunta, a contratar de luns a venres para non pagar fins de semana. Algo similar estivo ocorrendo na Xunta andaluza nos anos precedentes, establecendo mesmo contratos por meses ou un só día, con renovacións consecutivas en canto expiraban.

En febreiro do ano pasado, o SAS renovou os contratos dos 8.500 traballadores estruturais de centros sanitarios públicos por doce meses, cumprindo co compromiso de acabar coa redución de xornada ao 75% que impuxera. Paralelamente, a través da bolsa única, realizáronse 4.000 contratacións para picos de demanda de asistencia e substitucións. A nova doutrina xudicial só afectaría aos primeiros, que poderían solicitar o seu recoñecemento como persoal indefinido sen necesidade de concorrer a unha oposición.

La Razón