Abril de 2016
 
 

NÚMERO 311 - 18/04/2016

   CUTUDC / Novidades

  CRISE ESTAFA
 

A pobreza enerxética crece un 22% en España en dous anos

O dato fíxoo público o xoves a Asociación de Ciencias Ambientais (ACA), que presentou en Madrid o seu terceiro estudo de pobreza enerxética: «Pobreza, vulnerabilidade e desigualdade enerxética. Novos enfoques de análises». O estudo revela que "5,1 millóns de persoas en España, o 11 % dos fogares, son incapaces de manter a súa vivenda a unha temperatura adecuada no inverno, o que supón un incremento do 22% en tan só dous anos, data do último estudo".

 

  • Noticias relacionadas

 

O informe «Pobreza, vulnerabilidade e desigualdade enerxética. Novos enfoques de análises», terceiro da serie, recolle datos de 2014 e revela que "ata un 21% dos fogares españois está a experimentar condicións asociadas á pobreza enerxética e que un 6% (2,6 millóns de cidadáns) dedica máis do 15% dos seus ingresos familiares ao pago das facturas enerxéticas". Así -explica a Asociación-, a taxa de pobreza enerxética rexistrada en España atópase por encima da media europea, que está nun 10,2 %. O informe desvela doutra banda que a pobreza enerxética creceu no país un 22% nos dous últimos anos (o informe anterior elaborárase con datos de 2012). E, todo iso -di-, "a pesar das medidas e avances que se puxeron en marcha en España desde que ACA presentase o seu anterior estudo en 2014, especialmente no ámbito autonómico e local".
 
Outro dos indicadores usados no estudo sinala que o 7% dos fogares españois atópase "nunha situación de pobreza enerxética, dado que os ingresos do fogar son menores que a renda mínima de inserción española (417 €/mes en 2014) descontando os gastos de vivenda e enerxía doméstica, é dicir, que case 5 millóns de españois apenas teñen con que vivir, unha vez pagados os gastos de fogar e de enerxía".
 
Desigualdade entre Comunidades Autónomas e entre zonas rurais e urbanas
O estudo conclúe que non todas as comunidades autónomas son igual de vulnerables fronte a esta problemática e sitúa a Andalucía, Castela-A Mancha, Estremadura e Murcia como o catro comunidades con maior grao de afección, tanto en 2014 como en 2007, ao comezo da crise. No outro extremo, as tres comunidades autónomas que mostran unha vulnerabilidade menor son País Vasco, Principado de Asturias e Comunidade de Madrid, tamén para ámbolos anos. Respecto da densidade de poboación, os indicadores de gasto sinalan unha maior incidencia en zonas rurais ou escasamente poboadas, "polo que [o problema] tería que ser abordado de forma diferente a como se fan nas áreas urbanas e periurbanas".
 
Novidade do estudo: caracterización socio-demográfica dos fogares vulnerables
Unha das principais novidades do informe de ACA é que, nesta ocasión, apostou por "avanzar na caracterización socioeconómica dos fogares que presentan maior vulnerabilidade". Por exemplo, segundo o nivel educativo, case un terzo (31%) dos fogares que non saben ler nin escribir situaríanse como fogares en pobreza enerxética segundo o indicador do 10%, fronte ao 7% que rexistran os fogares con estudos superiores. En canto á situación laboral, os desempregados, novamente, volven mostrar taxas máis elevadas que outros grupos como os traballadores por conta propia, por conta allea ou os perceptores de pensións contributivas. Así, no ano 2014, o 21% dos fogares en situación de desemprego rexistraron atrasos no pago das facturas, fronte ao 7% dos fogares traballadores.
 
A composición do fogar tamén se mostrou determinante
Segundo o estudo, os fogares con persoas maiores, as familias monoparentais e as familias con tres ou máis nenos dependentes mostraban en 2014 taxas máis elevadas que outras tipoloxías de familias, "cuestión que debería terse en conta á hora de definir o concepto de consumidor vulnerable". En relación ás condicións da vivenda e ao réxime de tenencia, as vivendas en réxime de aluguer, e, en especial, aquelas con rendas máis baixas, mostran taxas máis altas de pobreza enerxética, tanto nos indicadores de gastos e ingresos como nos baseados en declaracións e percepcións, que as vivendas en propiedade.
 
O estudo tamén quixo analizar a incidencia da pobreza enerxética por niveis de renda para aproximarse ao concepto de desigualdade enerxética, concluíndo que os fogares con rendas máis baixas gastan menos por persoa e unidade de superficie da vivenda, pero realizan un sobre esforzo para asumir as facturas. Así, os fogares con rendas máis baixas gastan tres euros menos (3 €) por metro cadrado e persoa que os fogares con maior renda, pero, a pesar diso, dedican de media un 12% da súa renda ao pago das facturas de enerxía doméstica (fronte ao 3% dos fogares con rendas superiores).
 
Relación entre saúde e pobreza enerxética
O novo estudo puxo de manifesto como non só a pobreza enerxética ten consecuencias sobre a saúde das persoas, especialmente o feito de habitar nunha vivenda a unha temperatura adecuada, senón que ademais existe tamén unha relación no sentido contrario; os fogares con problemas de saúde teñen maior probabilidade de estar en situación de pobreza enerxética. Así, no ano 2014, o 18% dos fogares con algunha persoa con mala saúde no fogar, declarábase incapaz de manter a súa vivenda a unha temperatura adecuada, fronte ao 10% dos fogares que non contaban con ningunha persoa con mala saúde. Baixo este indicador, practicamente duplícanse os fogares afectados pola pobreza enerxética nos fogares que declaran ter unha mala saúde.
 
Doutra banda, a Asociación de Ciencias Ambientais pon de manifesto que as situacións de pobreza enerxética non só afectan as decisións de gasto do fogar, que ten que debater como distribuír os seus ingresos entre todas as necesidades básicas do fogar, senón tamén á calidade de vida e á saúde das persoas, ata o punto que podería estar a ocasionar o 30% das mortes adicionais de inverno, segundo estimacións da Organización Mundial da Saúde (OMS). En 2014, a mortalidade adicional de inverno media en España foi de 24.000 mortes polo que máis de 7.000 falecementos prematuros estarían asociados á pobreza enerxética. En comparación, preto de 4.000 persoas morreron ao ano en accidentes de tráfico no período 1996–2014, e estímase que a contaminación atmosférica causa 33.000 mortes prematuras ao ano en España.
 
Como solucionar a pobreza enerxética
A Asociación propón "unha actuación coordinada entre diferentes actores e niveis da administración por medio dunha estratexia estatal de loita contra a pobreza enerxética que involucre ao tres niveles da administración, ás empresas subministradoras, organizacións non gobernamentais e aos movementos cidadáns". Neste proceso, ACA reclama o seguinte:
 
• O impulso da rehabilitación enerxética de edificios con enfoque de pobreza enerxética, como solución a medio e longo prazo a este problema e como medida preventiva para reducir a vulnerabilidade futura da poboación.
 
• A reformulación do bono social para adaptalo á realidade dos consumidores vulnerables.
 
• Actuar no ámbito dos cortes de subministración con cambios lexislativos e ampliar o acceso a fondos de axuda para as situacións máis vulnerables.
 
• A reforma das políticas de financiamento de eficiencia enerxética co fin de beneficiar prioritariamente a fogares vulnerables e con dificultades para investir na súa vivenda.
 
• O mellor aproveitamento de oportunidades no campo do micro-eficiencia.
 
• Fomentar programas de formación orientados aos colectivos vulnerables en temas de hábitos de consumo e eficiencia enerxética.
 
• Mellorar a transferencia e uso de información relevante para unha mellor toma de decisións, incluíndo a recollida de estatísticas oficiais.
 
Punto de Información ao Consumidor Vulnerable
Acompañando á publicación do novo estudo, ACA presenta o Punto de Información ao Consumidor Vulnerable (PICv), un espazo desde o que quere ofrecer "información crave ao consumidor sobre medidas de aforro de enerxía, axudas para facer fronte aos gastos enerxéticos e á mellora da eficiencia enerxética, así como asesoramento personalizado a fogares en situación de vulnerabilidade". O PICv realízase no marco do proxecto Punto de Información ao consumidor vulnerable, "unha ferramenta imprescindible para previr e erradicar a pobreza enerxética, que se realiza coa colaboración de Obra Social a Caixa e que recentemente foi recoñecido co Premio a Caixa á Innovación e Transformación Social". O PICv nace "coa vocación de prestar apoio informativo a outros nodos que están a asesorar a cidadáns en distintos puntos do estado".
 
Acenos de identidade
A Asociación de Ciencias Ambientais (ACA) é unha organización sen ánimo de lucro preocupada e ocupada en resolver problemas sociais e ambientais, desde diferentes enfoques e cunha visión multidisciplinar, converténdose nun punto de encontro entre científicos, técnicos e profesionais provenientes de diferentes disciplinas que teñen como obxectivo propor e desenvolver proxectos que permitan alcanzar modelos de convivencia e de desenvolvemento máis sustentables.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


CUT da UDC . SEMPRE DO LADO DAS TRABALLADORAS E TRABALLADORES

cutudc.com, 2009. Publicado baixo licencia Creative Commons DHTML Menu By Milonic JavaScript