Marzo de 2016
 
 

NÚMERO 308 - 28/03/2016

   CUTUDC / Novidades

  INTERNACIONAL
 

África bashing

A visión que se mantén hoxe día sobre o África actual é a visión puramente colonialista, onde Europa representa a luz e a civilización mentres África é vista como a escuridade e a barbarie.

 

  • Noticias relacionadas

 

“Se eu non nacese en Nixeria e se a miña impresión sobre África procedese das imaxes populares, tamén crería que África é un lugar de fermosas paisaxes e animais e xente incomprensible, que libran guerras sen sentido e morren de pobreza e SIDA, incapaces de falar por si mesmos, esperando ser salvados por un estranxeiro branco e xentil”  -Chimamanda Ngozi Adichie
 
A visión que se mantén hoxe día sobre o África actual é a visión puramente colonialista, onde Europa representa a luz e a civilización mentres África é vista como a escuridade e a barbarie.
 
Esta visión culturalmente racista reflíctese sobre todo nos medios de comunicación, onde a maioría das noticias presentan a África como un lugar terrible e escuro. Este modelo propagandístico lexitima a intervención do capitalismo occidental no continente.
 
A finais do século XIX, Henry Morton Stanley, o máis famoso dos exploradores do imperialismo inglés, definía a África nos seus diarios: “Canto máis vacilaba eu, máis escuros se me aparecían os seus muros altos como torres. A súa vista aniquilaba a miña forza de vontade. Pero cando todo se rebelou no meu interior ante esta covardía, abandonei o claro do día e penetramos baixo a bóveda, a cuxa lobreguez e espantosa soidade tiña eu que afacerme ante todo”.
 
Hoxe en día, séguese presentando ao continente da mesma maneira: terrorismo, pobreza, fames negras… Andrew Mwenda déixanos ver que “For example, the 'true' African projected in Western media is a malnourished person living in poverty and misery. If they present a successful African, hei is a blood-thirsty dictator and his cohorts, a corrupt civil servant, crooked businessman or a warlord who kills insanely. When an enlightened African is presented, hei will be a refugee running away from tyranny, a prisoner of conscience in gulag or a constantly persecuted fighter for democracy and human rights i.e. hei will be a victim of his own society. Whatever the motivation; this presentation shows that Africa is opposed to enlightenment and progress.” (“Por exemplo, a 'verdadeira' africana proxectada en medios de comunicación occidentais é unha persoa desnutrida vivindo na pobreza e a miseria. Se presentan a un exitoso africano, é un ditador sanguinario e as súas cohortes, un funcionario corrupto, empresario torcido ou un Señor da guerra que mata incriblemente. Cando se presenta un africano ilustrado, será un refuxiado fuxindo de tiranía, preso de conciencia no gulag ou un combatente constantemente perseguido por defender a demócracia e os dereitos humanos é dicir será vítima da súa propia sociedade. Sexa cal for a motivación; Esta presentación mostra que África se opón á ilustración e o progreso.”)
 
E deste xeito, Europa presentouse historicamente ante África como a civilización fronte ao salvaxe, ou a “democracia” fronte aos “estados errados”. Así, Stanley dicía que “Os africanos parécenme moi tercos, e supoño que levará algún tempo obter algún progreso”. Distinta época, mesmo discurso.
 
O máximo expoñente desta tendencia son as teorías “institucionalistas”, onde as elites europeas e estadounidenses quedan definidas historicamente como “inclusivas” mentres que as africanas se presentan como “extractivas”, obviando toda a etapa colonial e volvendo ao darwinismo social e ao neoliberalismo máis salvaxe.
 
A perpetuación do paternalismo imperialista non se debe á mente dos africanos, ou á maldade intrínseca de occidente, nin a ningún elemento cultural de orixe incerta (lembremos o que deron de si as escolas culturalistas estadounidenses) débese, precisamente, á perpetuación do colonialismo en África, baixo as novas formas “neocoloniais”.
 
Debemos buscar a orixe de toda esta propaganda na realidade social da que parte, se non queremos reproducir o idealismo histórico dos occidentais. Moitas veces se fala da “violencia” en África, ou do “petróleo” en África, coma se fosen entidades ideais, con conciencia propia, que pesan sobre as cabezas dos africanos como un verdadeiro estigma. O problema radica no uso interesado de conceptos afastados da sociedade, abstraccións que obvian a loita de clases en África.
 
Efectivamente, en moitos países africanos hai violencia. A violencia de quen? Varios países africanos son petroestados. Onde van parar os beneficios do petróleo? Dise que os líderes africanos son corruptos. Quen son os corruptores? Se vemos que como explicaba Andrew Mwenda “the broad spectrum of Western institutions; universities, think tanks, diplomatic missions, mass media, etc. are designed to promote this narrative”, debemos preguntarnos: quen financia e promove toda esta intelixentzia?
 
Pero non nos enganemos! O imperialismo sempre se caracterizou por manexar un dobre discurso. Paralelamente ao “corazón das tebras” temos o eterno optimismo neoliberal, a visión dunha África que vai polo bo camiño, que segue a correcta senda do capitalismo e da Troika. “Unicamente xentes moi miopes podían pensar en modificar a doutrina de Marx baixo o influxo duns cuantos anos de auxe e prosperidade industrial”, comentaba Lenin. Sería absurdo repetir o “África vai ben” dos medios occidentais que, ao mesmo tempo, reflicten unha imaxe escura e negativa. O capitalismo é dependencia, sempre. O discurso do brillante futuro de África era xa enarborado polo FMI nos oitenta, cando se aplicaron medidas totalmente neocoloniais.
 
O mesmo ocorre co folklorismo, onde a historia de África se reduce a elementos culturais cosificados. Almícar Cabral explicaba que hai moita xente que pensa que ser africano é saber sentar no chan e comer coas mans. Si, iso é certamente ser africano, pero todos os pobos do mundo sentaban no chan e comían coas mans. […] temos que ser conscientes destas cousas e temos que respectar aquelas que teñen valor, que son boas para o futuro da nosa terra, para que o noso pobo saiba avanzar”. Reducir a historia de África ao “orientalismo”, é tamén unha actitude imperialista.
 
Thomas Sankara xa o deixaba bastante claro: “Those who wants to exploit Africa are the same ones as those who exploit Europe. We have a common enemy”. É primordial entender a existencia do neocolonialismo como a forma máis avanzada de control imperialista, como a forma máis desenvolvida de capitalismo. O propio Nkrumah explicaba a voracidade e o perigo destas formas de dominación: “O neocolonialismo é tamén a peor forma do imperialismo. Para quen o practica, significa poder sen responsabilidade, e para quen o sofre, significa a explotación sen desagravio”. A perpetuación máis sutil de toda esta visión decimonónica sobre o continente non fai senón reflectir as profundas raíces do imperialismo en África.
 
BIBLIOGRAFÍA:
Cabral, Amílcar (2014): Nacionalismo e cultura. Barcelona: Bellaterra (Casa África)
Lenin, V. I. (1976) Contra o revisionismo, en defensa do marxismo. URSS: Progreso.
Mwenda, Andrew. Thei crise of Africa's intellectual elite, en The independent, 5/1/2015. URL: http://independent.co.ug/andrewmwenda/?p=633
Nkrumah, Kwame. Nkrumah, K. (1966) Neocolonialismo: última etapa do imperialismo. México: Século XXI
Sankara, Thomas. (2007) Thomas Sankara speaks. EEUU: Pathfinder. Wassermann, Jakob. (2005) 
Wassermann, Jakob. (2005) Bula Matari. A aventura de África. Valencia: O Nadir.
 
TEODORO NELSON / CANARIAS SEMANAL

 

 

 

 

 

 

 

 

 


CUT da UDC . SEMPRE DO LADO DAS TRABALLADORAS E TRABALLADORES

cutudc.com, 2009. Publicado baixo licencia Creative Commons DHTML Menu By Milonic JavaScript