Decembro de 2014
 
 

NÚMERO 253 - 08/12/2014

   CUTUDC / Novidades

  INTERNACIONAL - MÉXICO
 

Capitalismo necropolítico e Ayotzinapa

Ayotzinapa evoca Auschwitz. Esta impactante formulación expresada por Poniatowska, establece un paralelismo que non é unha alegoría. Non debe ser tomado por riba. Ayotzinapa non é simplemente Ayotzinapa, é a ventá a unha época.

 

  • Noticias relacionadas

Pon ao descuberto, en todo o seu horror, a nova configuración pola que atravesa México: o capitalismo necropolítico. Posiciona a política de morte como fundamento de aceleradas e decadentes formas de acumulación por desposesión. Ayotzinapa espertou unha protesta peculiar: a primeira loita nacional contra o capitalismo necropolítico.
 
Se se periodiza criticamente a historia de México nas últimas décadas, emerxe que é o desenlace dunha traxectoria que pasou polo capitalismo cínico e o capitalismo narcopolítico.
 
A fins do século pasado, a mundialización capitalista díxolle adeus ao Estado liberal, que operara no Sur e no Norte, impulsando, para control do que Wallerstein denomina "clases perigosas", o ascenso do estándar de vida e a soberanía nacional. Entre 1982-88, México integrouse a esa tendencia, instalando o mesmo mecanismo que pouco antes se estreara en Arxentina mediante a ditadura militar: a acumulación por desposesión do salario nacional como fonte de tributo para pagar débeda externa. En menos de seis anos, décadas de desenvolvemento social foron revertidas duramente. Para 1987, o salario mínimo real situouse no seu nivel máis baixo dende 1951. Enormes masas de riqueza que orixinariamente conformaban fondo social de consumo, foron recanalizadas para integrar fondo capitalista de acumulación. Naceu unha configuración do capitalismo que, non cabe chamar "neo-liberal", senón máis ben cínica. O establecemento da acumulación por desposesión deixou atrás a promesa do progreso para todos. O mercado pasou a definir os feridos e os mortos.
 
Entre 1988-2006, a economía criminal, que sempre acompañou a historia do capitalismo, creceu a través dun abano cada vez máis amplo de modalidades que instalaron un tecido crecente entre diversos conxuntos da clase política e a economía criminal: emerxeu o capitalismo narcopolítico. No inicio, en certos lugares, edificouse cubrindo funcións -como construción de escolas ou estradas- abandonadas polo Estado. Malia que a ONU informou, nos primeiros anos do século, que México importaba efedrina en tal magnitude que esixía que todos os mexicanos estivesen enfermos de gripe todo o ano, non se empezaron a tomar medidas ata 2005, cando a economía criminal mexicana xa tiña fábricas e contratos en Asia.
 
De 2006 en diante, sucedeu a transición ao capitalismo necropolítico. Unha transición xerminada nas décadas previas, consolidouse. A política de morte como fundamento de inéditas formas de acumulación por desposesión expandiuse: a escravización de emigrantes na fronteira sur, a trata de brancas, o despoboamento seguido por repoboamento dócil de zonas con recursos naturais estratéxicos ou, como en Michoacán, a imposición de tributo por circulación de mercadorías, circulación de persoas e ata por metro cadrado de casa habitación, volvéronse fontes múltiples dun novo tipo de renda: a renda criminal. Tremenda concentración de riqueza privada imposible se non fose polo establecemento violento da acumulación por desposesión baseada na necropolítica. A súa expresión máis sórdida: o país esta cheo de foxas.
 
A economía criminal nunca conformara axentes estruturais de tanto peso para a acumulación nacional e global. O seu alcance é tal que Edgardo Buscaglia calcula que os cúmulos de capital derivados da renda criminal entrecrúzanse con negocios legais para corresponder ao 40% do PIB nacional e móvense na economía mundial a través dunha rede actuando en 47 países. A economía criminal que opera dende México é das máis poderosas do século XXI.
 
Ayotzinapa activou unha loita inédita na historia nacional con impactos internacionais. A súa dor é o miradoiro a un tempo ominoso e inadmisible. O bloque histórico en xestación ao que convoca podería cambiar o futuro. É sumamente plural. Suscita unha aberta converxencia dos máis diversos suxeitos: estudantes de universidades públicas e privadas, obreiros, campesiños, artistas, feministas, católicos, monxas, krishnas, agnósticos e indíxenas. O seu xusto reclamo motivou manifestacións en decenas de cidades en Europa, Sudamérica e EU. Os pais de Ayotzinapa teñen espellos en Arxentina e Bolivia. Recordan as nais da Praza de Maio. A loita require ser pacífica para manter en curso a cohesión e desenvolvemento do bloque histórico que está a nacer en oposición ao capitalismo necropolítico. Bolivia xa demostrou que as mobilizacións pacíficas si logran transformar o sistema político. O México do século XXI merece unha historia alternativa, está a convocar a democratizar o país e as súas institucións.
 
larizmendir@gmail.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 



CUT da UDC . SEMPRE DO LADO DAS TRABALLADORAS E TRABALLADORES

cutudc.com, 2009. Publicado baixo licencia Creative Commons DHTML Menu By Milonic JavaScript