O goberno sopesa abaratar o despedimento a cambio de máis protección social


O Goberno estuda propoñer aos sindicatos unha fórmula para abaratar o despedimento. Trátase do chamado modelo austríaco, que consiste en rebaixar as indemnizacións por despedimento que pagan as empresas aos traballadores a cambio de maior protección social. A proposta faríase dentro do documento para a reforma laboral que presentará o Goberno aos axentes sociais tras a Semana Santa.

O secretario xeral de Comisións Obreiras, Ignacio Fernández Toxo, xa se mostrou disposto aceptar a proposta de cambiar o modelo de despedimentos. Mesmo mantén que é unha proposta do seu sindicato. Durante a súa intervención no Foro Nova Economía afirmou que un modelo como o austríaco de contas individuais se podería estudar.

Trátase dunha reflexión transcendental, tendo en conta que hai uns meses os sindicatos se negaban a tratar calquera cambio na lexislación laboral. Polo tanto, falar do modelo austríaco supón poñer sobre a mesa un tema tabú para os sindicatos como é o abaratamento do despedimento. O propio Toxo describe o chamado modelo austríaco como "un seguro de despedimento, pagado con cotizacións sociais, e que se acumula en contas individuais do traballador. Os fondos utilízanse para pagarlle unha indemnización cando perde o seu emprego ou cando deixa de traballar definitivamente".

Isto significa que as empresas pagan unha parte da suba salarial en man ao traballador e con outra (salario diferido) constitúe un fondo na Seguridade Social a nome de cada traballador. Estas achegas teñen unha importante desgravación fiscal.

Isto supón que a empresa constitúe un fondo individual para cada un dos seus traballadores, que se pon á súa disposición no caso de perder o seu emprego como fórmula para complementar a prestación de desemprego que recibe do Estado. O traballador pode rescatar o fondo no caso de ser despedido, o que reduce a indemnización que lle paga a empresa. No caso de seguir no seu posto de traballo ata que se xubile, estes recursos son utilizados para completar a pensión que cobre da Seguridade Social. Se o traballador cambia de empresa, lévase o seu fondo, que seguirá incrementándose coas achegas da súa nova empresa.

As vantaxes desta fórmula, como se encargou de advertir o gobernador do Banco de España nas súas polémicas declaracións sobre a reforma laboral, son basicamente que incentiva a mobilidade entre empresas e reduce a barreira á contratación que representa o elevado custo do despedimento. Ademais, permitiría avanzar cara a un contrato único, como afirma Luis Garicano, da London School of Economics. Isto "significa eliminar a disfuncional dualidade que existe no mercado laboral" entre os traballadores fixos e temporais "reducindo as incertezas e favorecendo, polo tanto, o investimento en capital humano".

Como se encargou de recordar o propio Toxo, os empresarios son os primeiros que tenden a pagar indemnizacións de 45 días por ano traballado (despedimento improcedente). O Goberno quere tomar como referencia o contrato de fomento de emprego, que contempla unha indemnización de 33 días por ano e un máximo de 24 mensualidades. Trátase dun punto de partida que se rebaixaría con achegas do Estado.

Comisións considera clave que se teña en conta que o traballador cobra o seu fondo sempre, no momento do despedimento ou ao final da vida laboral como pensión. É dicir, que no momento do despedimento a cantidade podería ser inferior a 33 días, pero grazas á portabilidade do fondo aumentaría a protección ao longo da súa vida laboral.

O presidente do Goberno, José Luis Rodríguez Zapatero, tras a presentación do primeiro documento sobre a reforma laboral, mostrouse disposto a subvencionar o despedimento para amortecer os seus custos. En concreto, propuxo debater as experiencias europeas sobre "flexiseguridade".

Mar Díaz-Varela