O programa de goberno do PP

Este artigo ten por obxecto analizar o contido do programa do novo Goberno que saíu das eleccións do pasado 20 N co fin de avaliar as súas posibilidades de éxito en relación o cumprimento dos seus obxectivos, así como os efectos de toda índole que a aplicación do devandito programa pode manifestar sobre os distintos grupo sociais afectados por el.

O discurso de Rajoy fixou con claridade os eixes de actuación do seu programa de goberno: a estabilidade presupostaria, o saneamento do sector financeiro e as reformas estruturais. É a aplicación obediente e puntual dos mandatos establecidos polo directorio de mando da UE, duramente impostos a Zapateiro e ao PSOE dende maio do ano 2010.

1. O primeiro, a estabilidade presupostaria, a implementar co amparo constitucional do reformado artigo 135º da Constitución, a toda présa pactada e aprobada no exercicio recente que máis puxo ao descuberto os límites da soberanía nacional que os políticos do sistema non se cansan de invocar.

Como repite Rajoy ata a extenuación, "non" se pode gastar un o que non ten". Unha verdade do barqueiro moi do gusto e para o consumo da pequena burguesía votante do PP que clama contra a angustia dos impostos e a dilapidación do gasto público pero que non levanta a voz contra o gasto fiscal das innumerables exencións e rebaixas fiscais, dos suntuosos gastos de promoción olímpica para a visita do Papa ou para os continuos incrementos do gasto en funcións represivas e militares. Un moi efectivo instinto de clase faille comprender sen demasiadas explicacións a perfecta adecuación destes gastos estatais para o funcionamento dos negocios, o seu carácter de "investimento público " da que eles extraerán beneficios privados.

Sirva esta digresión para explicar a natureza da política de estabilidade presupostaria. Política de recorte de gasto público destinado á prestación de servizos esenciais para garantir o exercicio de dereitos que sen o seu respaldo se converten en meras declaracións retóricas, cuxo contraste coa realidade aumenta a desafección democrática das capas populares. O tan ansiado equilibrio presupostario descansa no mantemento dunha taxa de cobertura dos gastos públicos polos impostos que gravan as rendas salariais IRPF e as do consumo IVE.

Así que descenso das prestacións das que son beneficiarios fundamentalmente os de abaixo e mantemento das taxas de cobertura do conxunto do gasto polos tributos sostidos maioritariamente tamén polos de abaixo. Dobre explotación a cargo do Estado que, mentres tanto, seguirá regalando xenerosas deducións fiscais ás rendas máis altas e ás empresas coa xustificación de crear emprego e de renovar activos, mentres segue mirando para outro lado para non ver os efectos da fraude fiscal e a economía mergullada avaliada en máis dun 7% do PIB oficial e unha media de ingresos fiscais deixados de ingresar de case 80.000 millóns de euros, máis de catro veces a cifra estimada por Rajoy que haberá que recortar para cumprir co obxectivo de déficit.

Unha política de estabilidade e axuste cuxos efectos foron suficientemente analizados polo que non é necesario insistir sobre eles. Pero que sinala con claridade a senda pola que vai discorrer as políticas do novo goberno, claramente afastadas de calquera xénero de intervención anticíclica destinada a compensar os efectos depresores da actual fase do ciclo económico. E cuxas consecuencias a curto, medio e longo prazo só poden ser o empeoramento das condicións de vida e o aumento das desigualdades.

A hipótese en que descansan estas políticas impostas dende o directorio europeo é que a recuperación desa estabilidade presupostaria - baseada máis nos recortes de gastos que nos incrementos de ingresos públicos - é a condición para a recuperación da confianza dos mercados financeiros e a diminución das tensións sobre a débeda dos Estados e as dificultades polas que pasa o sector financeiro. E que, coa consecución dese clima de confianza, volverá afluír o crédito, condición indispensable para a recuperación da actividade económica e a creación de emprego.

Unha hipótese alimentada pola convicción da necesidade de restaurar a dirección da economía global para o capital financeiro, perdida temporalmente dende a crise do outono do 2008. Esta convicción, que como tal opera no reino das ideoloxías e non no presunto terreo da obxectividade científica.

En todo caso, cando Rajoy debeu pasar dos discursos para o seu electorado ás medidas precisas para cumprir coa súa promesa de cumprir os obxectivos do déficit para este ano e o que vén, a ortodoxia liberal tivo que ceder á realidade e non dubidou en acudir, tamén, á suba dos ingresos. Neste caso optando pola seguridade recadatoria do IRPF e facendo un aceno ao seu electorado de rendas modestas subindo tamén o IBI, medida esta que beneficiará sobre todo as arcas municipais, exhaustas pola caída dos ingresos procedentes da actividade inmobiliaria e da construción. A distribución da carga descansa sobre todo nas rendas salariais, deixando sen tocar as rendas do capital e- polo menos por agora- o consumo, co fin de non afectar aínda máis o consumo dos fogares, moi debilitado dende hai varios trimestres.

Que esta política por si soa non permite saír da crise é algo tan evidente que ata Rajoy o tivo que admitir no seu discurso de investidura. Para complementala póñense en marcha outras políticas que brevemente se analizan a continuación.

2. O saneamento do sector financeiro é o segundo eixe de intervención política do Goberno. Díxose máis arriba que o propósito dos impulsores destas políticas é restituír ao capital financeiro a dirección das economías global e estatais.

Descansa á súa vez este designio nas incertezas que asaltan aos mellores think tanks do sistema acerca da posibilidade de encontrar algunha tecnoloxía que impulse un forte aumento da produtividade ou algún sector que tire do conxunto da economías; e, en fin, algunha economía que substitúa á economía USA no seu papel de consumidor de última instancia para o conxunto do sistema.

Estas incertezas globais reprodúcense en cada economía estatal coas súas peculiaridades específicas. Na española, alimentan a querencia xenética dos políticos do sistema polo recurso ao sector da construción que, se deostado como responsable da crise, se lle recoñece unha capacidade para tirar da economía e para crear empregos (só comparable coa que dispón para afundila e destruír tantos ou máis empregos que os creados durante a fase alcista). A expansión dos sectores inmobiliario e da construción (conseguinte, polo demais, cunha economía que maximiza os rendementos do activo máis cotizable, o CHAN) foi acompañada no pasado polo auxe de capital financeiro, agora afectado pola asfixia duns activos inmobiliarios desvalorizados que non consegue vender e que mantén moi baixo o seu nivel de confianza no mercado interbancario.

O horizonte máis probable apunta a un proceso de concentración de entidades de créditos, eliminando as inviables, con excepción claro está daquelas que, aínda séndoo, deben ser salvadas polas súas funcións sistémicas, como é o caso de Bankia. A solución para o problema dos activos tóxicos non parece difícil de aventurar que vai recaer, dunha ou outro xeito, no recurso aos recursos públicos, o que de ningunha forma poderá supoñer posibilidade ningunha de contar cunha banca pública. A presenza de De Guindos á fronte do Mº de Economía e en xeral do grupo de técnicos comerciais educados no respecto á hexemonía do capital financeiro avala eta presunción inherente á lóxica que veu operando no conxunto das economías capitalistas dende hai máis de tres décadas.

Coas reformas estruturais éntrase no corazón das políticas do PP para saír da crise. Reformas laborais, fiscais, educativas, das administracións públicas e a da xustiza en particular, da sanidade, das pensións, etc. A análise de cada unha destas reformas desbordaría as pretensións destes comentarios así que me contento con algunhas pinceladas que axuden a comprender a natureza, obxectivos e efectos buscados coas políticas que veñen.

As laborais marcan a pauta de actuación deste goberno. Para dicilo con claridade, trátase non só de reducir os custos salariais para encontrar unha vía de recuperación dos beneficios empresariais senón de refundar un tipo antropolóxico de traballador adaptado ás necesidades de acumulación para esta nova etapa. Dende algún medio ultraliberal díxose que o mercado laboral español era a mestura dos residuos dunha normativa laboral paternalista coas pretensións dun sindicalismo construído nas décadas finais o franquismo, de lexislación protectora e de movemento obreiro fordista. É máis que evidente que o capitalismo español e a dereita gobernante apostan decididamente por un debilitamento substancial da capacidade contractual do mundo do traballo como piar esencial do seu modelo de "saída da crise". Con iso mostran as limitacións do seu proxecto que, no momento actual, son compartidas pola maioría dos "capitalismos nacionais". Nin unha das fases ascendentes do ciclo económico, para selo de verdade cun forte aumento da produtividade derivado dalgunha innovación tecnolóxica ou un novo modelo de organización do traballo como o taylorismo ou o fordismo, puideron prescindir dun proceso de innovación nas formas de organización ao interior do mundo do traballo. Pero non se poden pedir peras ao olmo, o capitalismo

español (ao parecer, ningún capitalismo) non está para xoiarías, bastante ten con intentar reconstruír algo parecido a unha economía moderna, un proceso de extracción de plusvalía do traballo social que anime o investimento|inversión e estimule o crédito polo único xeito que está ao seu alcance, polo aumento da explotación desta forza de traballo, polo incremento da duración da xornada de traballo e a diminución dos salarios directos e indirectos, polo aumento do espolio das rendas salariais mediante a supresión das prestacións que serviron para mellorase a renda dispoñible das familias traballadoras e a conversión destas en liñas de negocio,

Un programa de redistribución de rendas dos de abaixo aos de arriba destinado a animar o investimento pola vía da redución dos custos salariais incluíndo os do despedimento cando tal evento sexa do interese das empresas.

A pesar da dureza das medidas que se anuncian e jalean dende os medio de dereitas, as direccións sindicais xa dan mostras de estar a prepararse para aceptar unha parte destas, como os contratos a tempo parcial, deixando algún tipo de oposición simbólica para a1quellas outras que ameazan o seu propio papel constitucional como a reforma da estrutura da negociación colectiva para manter o mínimo de lexitimidade entre os traballadores. As frustrantes experiencias das últimas mobilizacións sementaron entra as súas cúpulas e cadros sindicais un sentimento de temor a unha derrota histórica na que se perdesen conquistas das tres últimas décadas (como a sufrida polos sindicatos británicos ao comezo do mandato de Thatcher). É esta unha dinámica suicida a xulgar polas experiencias observados en países como USA onde, preocupados por manter as "conquistas alanzadas",los sindicatos remataron por converterse en fenómenos marxinais alleos a realidade actual das relacións laborais.

3. Outra das reformas que se pregoan é a das administracións públicas. Aproveitando a corrente demagóxica e populista en contra das CCAA, os políticos e os funcionarios, os medios da dereita desataron unha virulenta campaña contra os servizos públicos e o Estado do Benestar. Tras o ataque ás "ineficiencias e duplicidades do Estado autonómico", a dereita e o capitalismo financeiro esconden o seu propósito de apoderase do botín dos servizos públicos para convertelos en suculentas liñas de negocio que substitúan o papel da construción.

É verdade que a opinión pública percibiu con acerto nalgunhas institucións autonómicas a súa condición de armazón de negocios sobre os que se empolican verdadeiras mafias de políticos, banqueiros e empresarios locais, rapidamente enriquecidos a custa dos recursos públicos [1]. Non son, polo tanto, as institucións autonómicas –coas que tan ben prosperaron-as verdadeiras destinatarias da ofensiva emprendida polas dereitas política e mediática polo "adelgazamento do Estado". Son máis ben o conxunto de servizos e prestacións sociais, actualmente provistas a título de dereitos, os que se pretenden converter noutras tantas liñas de negocio mediante a súa privatización ou calquera das modalidades de "partenariado público-privado".

A dereita e o capital financeiro non queren reducir o Estado, saben que as súas funcións son imprescindibles para impulsar e soster unha economía capitalista secularmente dependente. Tanto a "economía financeira" como a "productiva"precisan da intervención do Estado, non só para a regulación dos mercados, senón para a creación mesma de demandas dos correspondentes produtos e a realización de plusvalías. A creación e o desenvolvemento dos "mercados turísticos e os dos plans de pensións, por coller exemplos da economía "produtiva" e "financeira" ,respectivamente, son un bo exemplo do imprescindible papel do Estado, con goberno franquista no primeiro, e do PSOE, no segundo.

O que está en xogo non é "máis mercado e menos Estado", senón menos dereitos sociais, salarios e prestacións sociais máis reducidas, diminución en suma da capacidade contractual dos traballadores e as capas subalternas para facilitar o aumento da súa explotación, único camiño contemplado pola dereita e o capital financeiro para saír da crise provocada polo segundo.

[1] La forma na que esta percepción cidadá non diminuíse un ápice o apoio electoral aos gobernos rexionais do PP proba ata que punto estes gobernos e as súas políticas descansan en auténticos bloques sociais con participación de grupos subalternos que apostan "a sacar tallada" deste apoio

Rebelión -José Antonio Errejón

Outras noticias> |

CUT da UDC . SEMPRE DO LADO DAS TRABALLADORAS E TRABALLADORES

É O MOMENTO DE CREAR NORMATIVA

Quen somos | Contacto | Axuda

cutudc.com, 2009. Publicado baixo licencia Creative Commons DHTML Menu By Milonic JavaScript