O primeiro é si se necesita unha nova lei para fixar a carteira básica de servizos, e dende logo parece que non é preciso. A ordenación das prestacións do Sistema Nacional de Saúde esta fixada na Lei de Cohesión e Calidade do SNS aprobada en 2003, durante un dos gobernos do PP, e posteriormente desenvolvida en 2006 mediante o RD1030/2006 polo que se establece a carteira de servizos comúns do SNS e o procedemento para a súa actualización, que como indica o seu propio nome establece os mecanismos para a inclusión e/ou exclusión de prestacións na carteira de servizos mediante unha avaliación das mesmas cuxo resultado logo debe ser sometido ao Consello Interterritorial do SNS (onde están todas as comunidades autónomas) cuxo acordo previo é imprescindible. Os criterios de inclusión son contribuír dun xeito eficaz á saúde, achegar melloras ás alternativas existentes e cumprir coa lexislación vixente. Resulta polo tanto difícil de entender que sexa precisa unha Lei para cambiar as prestacións, salvo claro esta que se pretenda excluír a algunhas destas sen que existan criterios sanitarios para facelo, é dicir que estes sexan de índole exclusivamente económica.
 
O segundo é se a intención desta Lei é conseguir que o catalogo de prestacións sexa realmente común a todas as comunidades autónomas e, sobre todo, se se quere asegurar o seu cumprimento xeneralizado, especialmente no que respecta ao acceso ás prestacións de cidadáns en comunidades autónomas distintas á da da súa residencia habitual que como se viu neste último ano esta tendo serios problemas. Este aspecto tampouco esta claro que precise unha nova Lei, porque precisamente a Lei de Cohesión que xa se mencionou sinalaba no seu articulo 4 apartado c, que un dos dereitos dos cidadáns é "recibir, por parte do servizo de saúde da comunidade autónoma na que se encontre desprazado, a asistencia sanitaria do catalogo de prestacións do Sistema Nacional de Saúde que puidese requirir, nas mesmas condicións e idénticas garantías que os cidadáns residentes nesa comunidade autónoma", que tamén volve recoñecerse no articulo 23 (Garantía de accesibilidade), o que evidente se vulnerou nos casos coñecidos de desatención ou obstáculos para esta en varias comunidades autónomas.
 
A mesma Lei de Cohesión sinala que a Alta Inspección é a que ten a función de servir de garantía e verificación do cumprimento das competencias estatais e das comunidades autónomas en materia de sanidade e de atención sanitaria do Sistema Nacional de Saúde (articulo 76), se ben é certo que non establece mecanismos claros para a súa actuación no caso de que se obxectiven incumprimentos, mais alá do requirimento aos organismos das comunidades autónomas, e é obvio que nos últimos casos coñecidos se demostrou pouca actividade e/ou pouca eficacia nesta.
 
O terceiro interrogante ten que ver coa aseveración de que esta lei servirá para asegurar o financiamento dos recursos necesarios para garantir a súa prestación, porque obviamente non esta demasiado claro o que quere dicir, se se refire á necesidade de garantir un financiamento suficiente das comunidades autónomas á Sanidade, é evidente que se esta abordando unha das claves do problema do noso Sistema Nacional de Saúde, e é o feito de que cada unha das comunidades autónomas decide, dentro dos seus recursos, a cantidade de diñeiro que destina á Sanidade e diso se derivan diferenzas moi notables no presuposto (ata 555 euros/habitante e ano en 2011) que obviamente dificultan o acceso ás mesmas prestacións e/ou xeran un endebedamento inevitable. Por suposto seria un paso positivo que se garantise un financiamento mínimo para a Sanidade en todas as comunidades autónomas, pero iso tampouco necesita dunha Lei especifica porque abondaría con incorporalo á lei de presupostos modificando o acordo sobre financiamento das comunidades autónomas.
 
Por todo o exposto non esta nada clara a necesidade desta Lei, aínda que tampouco hai ningún inconveniente en que se faga, sempre e cando nela se garantan:
 
1) O catalogo de prestacións actual e os mecanismos de exclusión/inclusión de prestacións neste, e non se aproveite para diminuílas por motivos puramente economicistas
 
2) Un sistema que garanta a accesibilidade ás prestacións do SNS a calquera cidadán en calquera punto do territorio cun mecanismo de sancións no caso de que se produzan incumprimentos.
 
3) O establecemento dun financiamento sanitario finalista, en todo ou en parte, que polo menos garanta uns mínimos das achegas destinadas á Sanidade.
 
4) Un sistema de compensación para os gastos de atención sanitaria das persoas que teñen o seu domicilio habitual noutra comunidade autónoma.
 
Con ou sen lei son temas que deben desenvolverse para garantir a calidade, eficacia e eficiencia do noso sistema sanitario público, que contra o que vén dicíndose por algunhas fontes interesadas só periga se rompe o seu funcionamento integrado, se avanza na súa privatización e se perden de vista os obxectivos de saúde.
 
Marciano Sánchez Bayle. Voceiro da Federación de Asociacións para a Defensa da Sanidade Pública