Malos, moi malos, son todos os números relacionados co emprego na actualidade. Non se salva nin un. "Malos sen paliativos", como cualificou os últimos datos de paro rexistrado o ministro de Traballo, Valeriano Gómez, ao presentalos el mesmo á opinión pública, algo que habitualmente facía a secretaria de Estado de Emprego. Hai 4.360.926 persoas rexistradas como parados no Servizo Público de Emprego. Nunca houbera tantos. A cifra elévase a cinco millóns se collemos a Enquisa de Poboación Activa (EPA). A diferenza entre ambos os dous datos prodúcese porque o Ministerio de Traballo só contabiliza as persoas que acoden ás oficinas a apuntarse ao paro, mentres que a EPA se basea en enquisas e recolle a todas aquelas que se consideran paradas, aínda que non estean apuntadas no antigo INEM.
 
É a cifra absoluta máis alta de paro, aínda que tamén a poboación activa aumentou. Agora hai máis de 23 millóns de activos; ao comezar 2000, non chegaban a 18 millóns. Hoxe, persoas que noutras circunstancias non buscarían traballo, agora si o fan, porque quen antes levaba os ingresos á casa perdeu o seu emprego.
 
A taxa de paro máis baixa rexistrouse entre 2005 e 2007. Na crise duplicouse de sobra
 
A taxa de paro escalou ata o 21,5% (datos EPA do terceiro trimestre), a máis alta rexistrada dende 1996 e subindo. O Servizo de Estudos do BBVA prognostica un 22,1% para o ano que vén. De feito, o ministro de Traballo recoñece que o aumento do paro en outubro (o peor outubro dende que comezou a crise) evidencia unha recaída da economía española que a sitúa "máis lonxe da saída da crise".
 
Nos primeiros anos da última década, a taxa de paro fórase reducindo case de forma ininterrompida e logrou o seu nivel máis baixo na primeira lexislatura de Zapatero: o 7,95%, no segundo trimestre de 2007. Dende finais de 2005 ata o inicio de 2008, a taxa de paro estivo en torno ao 8%. A picada da burbulla inmobiliaria (responsable de máis da metade dos novos parados) e a prolongación da crise económica provocaron a gran deterioración do mercado laboral. Por exemplo, no primeiro trimestre de 2009, a taxa de paro subiu máis de tres puntos porcentuais de golpe, ata o 17,36%.
 
O estado español foi durante uns anos o país que máis emprego creou en Europa, para converterse despois no que máis emprego destrúe. Isto prodúcese, en parte, pola alta taxa de temporalidade que hai no noso país: un 30% dos traballadores con contrato temporal. As empresas prefiren prescindir dos traballadores antes que buscar outras fórmulas alternativas. O paradóxico hoxe é que o axuste foi tan duro que mesmo a taxa de temporalidade baixou o 26%.
 
As condicións laborais, como o salario ou a xornada, empeoraron
 
Seguridade Social
 
Peor aínda é a caída da afiliación á Seguridade Social, tanto polo que significa en perda de emprego coma polo que anticipa respecto ao sostemento do sistema público de pensións. A marca de cotizantes rexistrouse en 2007 (19.231.986 de media anual, catro millóns máis que en 2000), pero coa crise perdéronse máis de dous millóns.
 
O futuro preséntase sombrío non só porque a saída da crise se segue atrasando, senón tamén porque os traballadores estarán en peores condicións. Como explica Miren Etxezarreta, catedrática emérita de Economía Aplicada da Universitat de Barcelona: "As empresas aproveitaron a crise para pegar un golpe moi forte nas condicións laborais: salarios, horarios. Iso supón dar marcha atrás 30 anos. E pode ser permanente".
 
Nas mans das clase traballadora está dar a resposta axeitada a unha situación que non creamos. Como dicía unha pancarta na última manifestación que convocamos, “as débedas páganse, as estafas non!!” e esta crise é unha estafa.