EL PAÍS
 
"Unha iniciativa perigosa. Un referendo sería un factor adicional de incerteza que penalizarían os mercados" (Editorial 29/8/2011)

O noso diario máis “progre”? sitúa por diante a ditadura dos investidores privados fronte á opinión do pobo, que se considera "perigoso". Iso é compromiso coa democracia e o demais son parvadas.
 
EL PERIÓDICO
 
"Non" faltan "razóns aos que reclaman someter a referendo o cambio constitucional, aínda que socialistas e populares dispoñan de ditames que avalan a decisión de aprobar a reforma coa soa maioría de tres quintos en ambas as dúas cámaras. " (Editorial 28/8/2011)
 
Unha forma máis sutil de rexeitar o referendo, lexitimar que non se faga pola simple razón de que legalmente o PPSOE non ten a obriga de consultar o pobo.
 
LA VANGARDIA
 
"Con todas as cautelas que se poidan poñer, probablemente os impulsores da medida estaban condenados a dar este paso. Fixérono dunha forma moi pouco política, escasamente pedagóxica e sen ningunha concesión á participación do resto dos grupos. " (Editorial 31/8/2011)
 
Isto é o máis crítico que se mostra o diario. Dende a súa perspectiva burguesa catalá, La Vanguardia só concibe a "participación" nun sentido restrinxido, o da "democracia das elites", deixando fóra o vulgar populacho.
 
EL MUNDO
 
"Convén deterse un pouco na petición de referendo, que pode resultar popular e populista neste momento, para poñer en evidencia que a consulta non ofrecería maiores garantías democráticas que a aprobación por unha maioría moi reforzada do Parlamento. " (Editorial, 30/8/2011)
 
Por suposto, que garantía democrática pode haber nunha consulta ao pobo? Moito mellor é deixalo en mans dunhas persoas que, impunemente, se permiten facer o que queren tras as eleccións, aínda que sexa o contrario do que prometeron.
 
LA RAZÓN
 
"(...) salvo que 35 deputados e 25 senadores o soliciten, non será necesario sometela a referendo. Non convén, polo tanto, dramatizar uns cambios que veñen esixidos polos socios europeos, pero que ademais son positivos para España. " (Editorial, 24/8/2011)
 
Obedecer e crer. Obedecer o que os "socios" europeos nos ditan e crer que os cambios son positivos para os cidadáns, sen dereito a opinar se os consideramos así ou non. Tal discurso non pretende nin achegarse ao que debería ser unha democracia.
 
ABC
 
"Calquera dúbida sobre a lexitimidade desta maioría parlamentaria resulta gratuíta, e non só porque supera de sobra a maioría cualificada esixida pola propia Constitución, senón tamén porque está formada polos dous partidos nacionais con opcións de gobernar, que á súa vez representan máis do 80 por cento do electorado. Unha reforma axustada ao procedemento constitucional é formalmente irreprochable. " (Editorial, 31/8/2011)
 
Ao igual que El Periódico, pero con maior contundencia, identifícase lexitimidade con legalidade. Tamén usa implicitamente o argumento Del mundo, outorgando maior lexitimidade aos "representantes" do pobo que ao propio pobo. Para empezar a cifra de 80% non é correcta, pois ignora os máis de 9 millóns de cidadáns que elixiron non votar; realmente só votou ao PPSOE o 61,5% dos electores, o que no noso "representativo" sistema lles outorga o 92% dos escanos. Aínda así, se é certo que eles son os representantes da vontade popular, por que non o confirman tranquilamente nun referendo? A resposta é obvia.
 
PÚBLICO
 
O diario Público é o único que claramente se manifestou a favor do referendo, tanto nas súas portadas, coma nas súas informacións e artigos de opinión. Público non fai editoriais, pero a xeito de exemplo citarei un par de artigos de opinión. O primeiro é do subdirector, Manuel Rico, quen empeza dicindo,
 
"Aínda que algúns intentan despachar o debate sobre o referendo cualificándoo de "ruído innecesario", o certo é que a ausencia dunha consulta sobre a reforma constitucional é un serio problema formal, engadido ao erro de fondo de constitucionalizar dogmas ultraliberais. " (31/8/2011)
 
O problema aquí é que a reforma non é un problema "formal" senón de principio, de lexitimidade democrática. Formalmente poden ignorar ao pobo|vila, pero quen procede así ao reformar a norma xurídica suprema dun estado, claramente non cre na democracia.
 
O seguinte artigo, do mesmo día, asínao Fernando Luengo, profesor de Economía Aplicada da Universidade Complutense,
 
"A través do encaixe parlamentario poderase dar saída a esa reforma vulnerando o dereito da poboación a expresarse nun referendo sobre unha cuestión tan crucial. "
 
Aquí dise claramente que a poboación ten ese dereito, o dereito de expresarse e decidir se quere reformar algo tan importante ou non. É a postura dun demócrata, quen ademais ten estas palabras para toda a propaganda tecnicista arredor do déficit,
 
"Continuamente, invócase a autoridade dos mercados, coma se estivesen gobernados por unha racionalidade indiscutible e como xustificación de que non hai alternativas. Pero, en realidade, o termo 'mercados' oculta os intereses de operadores financeiros, investidores institucionais, fondos de alto risco, empresas transnacionais e grandes fortunas que, cada vez con máis desenvoltura, fixan a axenda de gobernos e institucións.
 
(...)
 
Pero o asunto desborda con moito os confíns da economía. Tras un debate que algúns pretenden técnico ou gobernado pola pura lóxica económica, ao que está chamado un selecto grupo de especialistas, encóntranse os intereses daqueles grupos cuxa estratexia consiste en ocupar o Estado. De aí a necesidade de debilitalo e converter en negocio, no seu negocio, o sector social público. Por esa razón, por todo o que está en xogo, non podemos aceptar que ese debate quede atrapado na linguaxe técnica e moitas veces opaco dos especialistas. "
 
Tal como di un experto en economía, que por razóns obvias non é do grupo "selecto", non estamos ante unha cuestión técnica senón ideolóxica, ao servizo duns intereses moi concretos. E como non vivimos nun estado democrático, tampouco hai o menor interese por crear un sistema educativo que forme os cidadáns e lles permita formarse a súa opinión sobre as cuestións económicas. Ao contrario, o que temos son uns medios de comunicación que, de forma abafadora, adoutrinan a poboación na ideoloxía dominante. Se a propaganda fai efecto, deixaremos que a xente se exprese "libremente"; no caso contrario, mellor que queden caladiños, por se acaso.